به گزارش مفدا مشهد، روز جهانی سلامت همه ساله ۱۸ فروردین (۷ آوریل) می باشد. اداره مشاوره نیز طی یادداشت‌هایی تلاش در جهت ارتقا سلامت می‌کند، در این یادداشت تفکر کمالگرایانه به ارزیابی گذاشته شده است که باعث افزایش سلامت روان می شود.
معصومه عشقی زاده ۵ راه ساده را برای رهایی از تفکر همه یا هیچ را به ما پیشنهاد می‌دهد که با هم می‌خوانیم:
شما یا موفق هستید یا بی‌مصرف، یا باهوش هستید یا احمق، یا نویسنده هستید یا هنرمند، زندگی‌تان یا عالی است یا وحشتناک، هرچیزی یا درست است یا غلط، دوست شما یا بهترین دوست است یا بدترین دوست. این‌ها مثال‌هایی از افکار همه یا هیچ است که برخی نیز به آن افکار سیاه و سفید می‌گویند. بر طبق گفته‌های اشلی تورن، درمان‌گر خانواده و ازدواج، این نوع افکار به شما تنها دو انتخاب می‌دهند، گویی که هیچ حد وسط و هیچ رنگی بین سیاه و سفید وجود ندارد. تفکر همه یا هیچ می‌تواند در تمامی شرایط خود را نشان دهد اما تورن معتقد است این افکار بیشتر در نوع دید مردم نسبت به خود، ارزش‌ها و اعتقادات‌شان تجلی می‌یابد.
مردم از آن به عنوان مقیاسی برای اندازه‌گیری ارزش خود در مقام انسان و تجارب و دنیای اطراف‌شان استفاده می‌کنند.
وی هم چنین بر این باور است که این‌گونه افکار بیشتر در میان کمال‌گرایان، افراد به شدت مضطرب و دارای اعتماد به نفس پایین شایع است که می‌تواند دردسرساز نیز باشد چرا که شما را محدود کرده و انتظاراتی غیر ممکن در شما ایجاد می‌کند. در این صورت هیچ فضایی برای اشتباه، تشخیص و یا اندازه گیری میزان رشد وجود ندارد. برای مثال وی از هزاران مراجع خود صحبت می‌کند که جلسات روان درمانی خود را با گفتن هفتۀ بسیار بدی داشتم شروع می‌کنند و حتی معتقدند دائماً در حال پسرفت هستند. این افراد سریعاً به اشتباه خوداشاره کرده و می‌گویند: “می‌بینی؟ من ناامید و بی‌مصرفم.” با این وجود زمانی‌که تورن از آن‌ها در مورد جزئیات می‌پرسد متوجه لحظات مثبتی در زندگی آن‌ها می‌شود که خودشان قادر به دیدن آن نیستند. تفکر سیاه و سفید هر گونه تنوعی را محدود می‌کند که این نه تنها مانع پیشرفت می‌شود بلکه حرکت به سوی نابودی و زوال است.
راه‌هایی برای رهایی از تفکر همه یا هیچ
۱- ارزش‌های خود را از نوع عملکردتان جدا کنید.
تورن می‌گوید: برای اینکه احساس مثبتی درباره خود داشته باشید، نباید به عملکردتان تکیه کنید چرا که همیشه شما را در حالتی پُر نوسان و اغلب منفی نگاه می‌دارد. حتی وقتی احساس شما درباره عملکردتان مثبت است، این مثبت اندیشی کوتاه‌مدت خواهد بود چراکه عملکردتان تغییر می‌کند. برای مثال اینکه یک دانشجو با توجه به نمراتش در امتحانات خود را با ارزش یا بی‌ارزش بداند غلط است. در عوض دکتر تورن مراجعان خود را تشویق به تمرکز بر روی ویژگی‌هایی که در درون انسان ریشه دارد می‌کند، ویژگی‌هایی مثل اینکه شما چقدر مهربان و صادق هستید و چقدر به خانواده‌تان اهمیت می‌دهید.
۲- به جای “یا” از کلمۀ “و” استفاده کنید.
برای مثال به جای گفتن من آدم خوب یا بدی هستم بگویید: من آدم خوب و بدی هستم. این به آن معناست که شما ویژگی‌های مثبت زیادی دارید، کلی کارهای خوب انجام می‌دهید و گاهی هم مرتکب اشتباه شده و تصمیمات نادرست می‌گیرید. یا به جای گفتن هفته بد یا خوبی داشتم بگویید: در این هفته اتفاقات خوب زیادی افتاد و مشکلاتی هم وجود داشت. استفاده از “و” به ما کمک می‌کند که کم‌تر قضاوت کنیم و نسبت به خود و دیگران درک بهتری داشته باشیم.
۳- بر ویژگی‌های مثبت خود تمرکز کنید.
هرشب قبل از خواب ۳ کاری که در طول روز انجام داده‌اید را یادداشت کنید و سپس در مورد جنبه‌های مثبت آن ۳ کار توضیحاتی بنویسید. برای مثال “به سر کار رفتم”. این به آن معناست که شما فردی سخت کوش بوده و خود را فدای کارتان می‌کنید. تورن متوجه می‌شود که بسیاری از مردم این ویژگی‌ها را نمی‌بینند ومی‌گویند: “به سر کار رفتم چون در غیر این‌صورت اخراج می‌شدم”. اما زیبایی رهایی از تفکرات سیاه و سفید آن است که لازم نیست عالی باشید و نمی‌توانید همه کارها را به نحو احسنت انجام دهید. اگر این‌گونه بیندیشید احساس بهتری نسبت به خود خواهید داشت و با انرژی و انگیزه بالاتری زندگی می‌کنید.
۴- تمامی انتخاب‌ها را در نظر بگیرید.
تورن معتقد است زمانی که شما دچار تفکر همه یا هیچ هستید ممکن است بدون در نظر گرفتن همه جوانب تصمیمات نادرستی بگیرید، برای مثال جمله : “پسر من یا بیس بال بازی می‌کند یا فوتبال”. در عوض چرا فکر نمی‌کنید آیا پسرتان به ورزش علاقه‌مند است و اگر جواب مثبت است به چه ورزش‌هایی توجه بیش‌تری نشان می‌دهد و اینکه آیا اصلاً فعالیت‌های دیگری وجود دارند که پسرتان آن‌ها را بیشتر دوست داشته باشد. بنابراین به جای گفتن چنین جملاتی سعی کنید بیشتر دقت کرده و جوانب دیگر رانیز در نظر بگیرید.
۵- این سؤالات را بررسی کنید.
۱- ارزش‌های من چه بوده و چطور می‌توانم آن‌ها را با افکار، سوالات وتصمیمات خود هماهنگ کنم؟
۲- مزایا و مضرات هر دو جنبه بحث چه هستند؟
۳- حقایق و تصورات من شامل چه چیزهایی می‌شوند؟
۴- احساسات من چه هستند؟
وقتی شما در مورد احساسات خود مطلع شدید رهایی از شر تفکر همه یا هیچ هم آسان‌تر می‌شود. برای مثال فردی بعد از انجام مصاحبه کاری خود گفت: “در طول مصاحبه خود احساس اعتماد به نفس بالا و در کنار آن اضطراب، دستپاچگی، غرور و هیجان می‌کردم بنابراین مصاحبه نه خیلی خوب بود نه خیلی بد.” خاصیت انعطاف‌ناپذیر تفکر همه یا هیچ نمی‌تواند به شما کمکی کند بنابراین تغییر دیدگاه‌تان به مسائل مختلف، الهام‌بخش و ترغیب‌کننده بوده و موجب ایجاد ارتباط با سایرین می‌شود که به شما در داشتن یک زندگی غنی‌تر وشاداب‌تر کمک می‌کند.
خبرنگار:حمید دهقانیان
ارسال نظر